Trzy cmentarze w Grodnie

     Dwa niewielkie cmentarze prawosławny i rzymskokatolicki leżą po sąsiedzku przy ulicy Antonowa. Wojenny położony przy ulicy Biełusza oddalony jest od nich o około pół kilometra.

     Do cmentarzy najłatwiej i najprościej dotrzeć od  dworca autobusowego, z którego  po przejściu nieco ponad kilometra dotrzemy do cmentarza prawosławnego. Największą budowlą  nekropolii jest cerkiew św. Marty.

Kaplica na cmentarzu prawosławnym w Grodnie

Cmentarz prawosławny w Grodnie

     Można  wejść główną bramą i iść prosto w stronę przeciwległego muru, gdzie jest wyjście zlokalizowane naprzeciwko wejścia do katolickiego cmentarza farnego, starszego od swojego sąsiada. Jego powstanie datuje się na rok 1792. W środkowej części wznosi się dziewiętnastowieczna kaplica.

Kaplica na katolickim cmentarzu w Grodnie

     Najczęstszym powodem odwiedzania tego cmentarza jest grób naszej pozytywistycznej pisarki, Elizy Orzeszkowej. Spoczywa ona wraz z drugim mężem Stanisławem Nahorskim, polskim adwokatem i działaczem społecznym. Jak znaleźć ten pomnik? Po wejściu na teren cmentarza trzeba skręcić w prawo, w pierwszą alejkę i po jej prawej stronie szukać skromnego pomnika pisarki. Podczas naszego pobyty położony był na nim wieniec w kształcie serca z biało czerwonych kwiatów.

Grób Elizy Orzeszkowej w Grodnie

     To nie jedyny polski ślad na cmentarzu. Po lewej stronie kaplicy niemal pod murem znajdziecie kilka rzędów białych krzyży, są to mogiły polskich żołnierzy poległych w latach 1919 i 1920. Wiele z nich należy do nieznanych żołnierzy, na niektórych tylko umieszczono nazwiska i daty śmierci.

Mogiły polskich żołnierzy na cmentarzu katolickim w Grodnie

     Szkoda, że wiele pomników znajdujących się na cmentarzu jest zrujnowanych i wymaga renowacji.

     Po wyjściu z nekropoli warto przejść jeszcze z pól kilometra by dotrzeć do cmentarza wojennego założonego w 1868 roku.

Cmentarz wojenny w Grodnie

    Jest nieogrodzony, a w jego bliskim otoczeniu znajdują się bloki mieszkalne, z którymi sąsiaduje kaplica grobowa generała-majora Aleksandra Russau zmarłego w 1896 r.

Groby Polaków na cmentarzu wojennym w Grodnie

     Początkowo miejsce spoczynku znaleźli na nim żołnierze rosyjscy. W latach 1919- 1920 oraz w 1939 roku grzebano na nim żołnierzy Wojska Polskiego. Przed tą częścią nekropolii umieszczono pomnik z orłem w koronie i tablicą informującą w języku polskim i rosyjskim, że jest to cmentarz żołnierzy polskich poległych w latach 1918-1939.

Cmentarz żołnierzy Wojska Polskiego poległych w Grodnie w latach 1918-1939

     W polskiej części odnajdziemy też pomnik  upamiętniający poległych w Kozielsku, Ostaszkowie i Katyniu z wypisanymi nazwiskami ponad 170 osób.

     Idąc dalej dojdziemy do mogił, w których spoczywają żołnierze rosyjscy polegli w 1944 roku. Tu na jednym z pomników umieszczono zdjęcie zmarłego żołnierza.

Na terenie cmentarza, wśród drzew stoi kilka pomników.

     Na spacer od dworca i odwiedzenie trzech cmentarzy warto zarezerwować sobie około dwie godziny.

     Zapraszam do innych wpisów dotyczących zwiedzania Grodna.

Dodaj komentarz