Polskie Cmentarze Wojenne w Miednoje i Katyniu

     Planując wycieczkę do Rosji w  2014  roku,  szukałam  oferty,  w  której  byłaby  możliwość  odwiedzenia  cmentarzy wojennych w Katyniu i Miednoje. Spoczywają tam Polacy, ofiary z okresu drugiej wojny światowej. Cmentarze są jednak dużo, dużo młodsze, otwarto je  dopiero  w  2000  roku,  pierwszy  w  lipcu,  w  Katyniu,  a  we  wrześniu  w  Miednoje.  Cmentarze  oddalone są od siebie o ponad 400 km.

MIEDNOJE

     Miednoje jest niewielką wsią leżącą na trasie Petersburg – Moskwa, w odległości około 500 km od Petersburga i koło 200 km od Moskwy. W pobliżu Miednoje, w masowych grobach pochowano ponad 6300 Polaków. Cmentarz polski stanowi część Memorialnego Kompleksu „Miednoje” Na powierzchni 1,7 ha znajduje się 25 zbiorowych  mogił.  W 1940 roku, z odległego obozu w Ostaszkowie, przewożono jeńców do Kalinina (obecna nazwa Twer) . Funkcjonariusze NKWD dokonywali egzekucji w piwnicach więzienia w Kalininie, następnie zwłoki przewożono i grzebano w wykopanych dolach, w lesie, pod  Miednoje.

Tablica z planem Memorialnego Kompleksu „Miednoje”

     Przed wejściem na teren ogrodzonego cmentarza, po obu stronach bramki, stoją żeliwne kolumny z orłami, a przed słupami na alejce jest napis POLSKI CMENTARZ WOJENNY MIEDNOJE.

Wejście na polski cmentarz w Miednoje

     Już stad widać stojący na tle wysokich sosen i brzóz ołtarz polowy. Przed stołem mszalnym umieszczono pamiątkową tablicę informacyjną z  polskim orłem.  W  języku  polskim  napisano,  że  wśród  pomordowanych byli funkcjonariusze policji państwowej i policji województwa śląskiego, straży granicznej, straży więziennej, żołnierze i oficerowie żandarmerii wojskowej korpusu ochrony pogranicza oraz innych formacji wojskowych, pracownicy administracji państwowej i wymiaru sprawiedliwości Rzeczypospolitej Polskiej, jeńcy wojenni z obozu w Ostaszkowie zamordowani przez NKWD w 1940 roku w Kalininie (Twerze)

     Za ołtarzem, w dole, poniżej poziomu ziemi, umieszczony jest dzwon.

Dzwon na cmentarzu w Miednoje

     W  lesie za ołtarzem wśród drzew stoją liczne drewniane krzyże, niższe brzozowe z biało-czerwonymi flagami  oraz  tabliczkami z nazwiskami poległych i wysokie drewniane w głębi.

     Wzdłuż cmentarza biegnie alejka, a przy niej żeliwne tabliczki z alfabetycznie ułożonymi nazwiskami pomordowanych datą urodzenia, rokiem śmierci  oraz miejscem pracy.

KATYŃ

     Na rosyjskiej ziemi w Katyniu, w odległości około 20 km od Smoleńska znajduje się kolejny polski cmentarz. Spoczywa na nim 4421 pomordowanych Polaków.  Z  Kompleksem Memorialnym „Katyń” sąsiaduje prawosławna cerkiew Zmartwychwstania Pańskiego.  Ta  pomalowana  na  biało świątynia  ze  złotymi  dachami  upamiętnia radzieckie ofiary represji politycznych z lat 1918-1941 pochowane w Lesie Katyńskim. Cerkiew wyświęcono w 2012 roku.

Cerkiew Zmartwychwstania Pańskiego w Katyniu

     Obok kompleksu znajduje się parking. Przed wejściem na teren cmentarza stoją dwa maszty z polską i rosyjską flagą.

     Na teren nekropolii prowadzą oszklone drzwi i aleją wyłożoną płytami chodnikowymi idzie się w kierunku sosnowego lasu. Po drodze mija się wagon „Gułag na kołach” taki, jakim przewożono ofiary. Umieszczono go w tym miejscu w 2007 roku.

     Stoi tuż przy budowli rodzaju bramy z trzema przejściami. Po lewej stronie namalowana jest flaga rosyjska, po prawej polska. Przy alejce prowadzącej na część rosyjską stoi prawosławny krzyż. By dojść na cmentarz polski trzeba skręcić w prawo. Tuż za bramą, po prawej stronie stoi plan cmentarza z opisami w języku polskim.

Plan polskiego cmentarza w Katyniu

     Dalej alejka doprowadzi do kolejnej bramy i metalowego ogrodzenia . Podobnie jak w Miednoje stoją przed nią dwie żeliwne kolumny  z  orłami, a  na  trotuarze   widnieje  napis POLSKI  CMENTARZ  WOJENNY KATYŃ.  W  oddali  wśród drzew  stoją  maszty z rosyjską i polską biało-czerwoną  flagą. By przejść wzdłuż alejki biegnącej wokół cmentarza, przy której umieszczono indywidualne tablice  z wypisanym nazwiskiem, datą urodzenia, stopniem wojskowym zamordowanego, trzeba zejść po schodkach poniżej poziomu ziemi. Wśród ogromu tablic powiewają niewielkie biało czerwone flagi. Poniżej powierzchni ziemi, podobnie jak w Miednoje  umieszczono dzwon. Niesamowite wrażenie wywołał na mnie jego nieoczekiwany, donośny dźwięk, gdy w zadumie chodziłam skupiona, czytając inskrypcje na tablicach. Jak się okazało poruszył go kierowca autobusu. Powyżej tablic znajduje się stół ołtarzowy i krzyż. Na ołtarzu leżała polska flaga.

     Po obu stronach alejki prowadzącej do ołtarza znajduje się 6 zbiorowych mogił oficerów, po prawej stronie dodatkowo dwa groby generałów Bronisława Bohaterewicza i Mieczysława Smorawińskiego.

     Zbiorowe mogiły otaczają  żeliwne „deski”,  a w środku leżą krzyże.

Mogiły zbiorowe w Katyniu

     Po przeciwnej stronie ołtarza stoją  4 tablice, na każdej umieszczono inny znak wyznaniowy: Krzyż, Gwiazdę Dawida, Krzyż Prawosławny, Półksiężyc z gwiazdą. Symbolizują wyznawców poległych w Lesie Katyńskim.

Znaki wyznaniowe w Katyniu

     W lesie stoi też drewniany krzyż, a przy nim ławki. Po lewej stronie ołtarza znajdują się Doły Śmierci.

     Mimo, że oba cmentarze mają podobny charakter, to jednak każdy jest inny. Cechą charakterystyczną są żeliwne stoły ofiarne, krzyże i tablice wyglądające na bardzo stare, pokrywa je rdza. Celowym zamiarem projektanta było postarzenie ich. By widoczny był na nich upływ czasu polewane były specjalnym kwasem.

Stół ołtarzowy w Katyniu

Epitafia w Miednoje

Dodaj komentarz